10 საინტერესო ფაქტი სტატიიდან Auerbach M. და თანაავტორები. „რკინის დეფიციტი მოზრდილებში“ (JAMA, 2025)

1. რკინის დეფიციტი ხშირია მაშინაც კი, როდესაც რკინადეფიციტური ანემია ჯერ კიდევ არ არის განვითარებული, ხოლო მისი გავრცელება ხშირად სათანადოდ არ არის შეფასებული: განვითარებულ ქვეყნებში რეპროდუქციული ასაკის ქალების 38%-ს აღენიშნება რკინის დეფიციტი, მაშინაც კი, როდესაც ჰემოგლობინის დონე ნორმის ფარგლებშია.
2. რკინის დეფიციტზე შეიძლება მიუთითებდეს სისუსტე, დაღლილობა, უენერგიობა, ძილიანობა, გაღიზიანებადობა, დეპრესია,  კონცენტრაციის დაქვეითება  და სხვა სიმპტომები მაშინაც კი, თუ ანემია ჯერ არ არის განვითარებული.

1. რკინის დეფიციტის მქონე პაციენტების 40%-მდე იტანჯება მოუსვენარი ფეხების სინდრომით , რაც თავის ტვინში რკინის დონის ცვლილებასთან არის დაკავშირებული.
2. პიკა (Pica), განსაკუთრებით ყინულის ჭამის ძლიერი სურვილი – პაგოფაგია გვხვდება რკინის დეფიციტის მქონე პაციენტების 40-50%-ში  და ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სიმპტომად ითვლება.
3. ფერიტინის დონე <30 ნგ/მლ რკინის დეფიციტის ყველაზე საიმედო მარკერია, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ორგანიზმში ანთებითი პროცესი მიმდინარეობს. ასეთ დროს დამატებით ტრანსფერინის სატურაციის შეფასებაა საჭირო.
4. რკინის პრეპარატების ალტერნატიული რეჟიმით – ყოველ მეორე დღეს მიღება – ეფექტურობით არ ჩამოუვარდება ყოველდღიურ მიღებას და ამავდროულად კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მხრივ ნაკლებ გვერდით მოვლენას იწვევს.

7. სპორტსმენებში, განსაკუთრებით ქალებში, რკინის დეფიციტი კლინიკურად გამოხატული ანემიის გარეშე საკმაოდ ხშირია და შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს ფიზიკური გამძლეობა და სპორტული შედეგიანობა.

1. მესამე ტრიმესტრში ორსულ ქალთა 84%-მდე ვლინდება რკინის დეფიციტი, რამაც შეიძლება გავლენას მოახდინოს როგორც ნაყოფის განვითარებაზე, ისე დედის ჯანმრთელობაზე.
2. ქრონიკული დაავადებების დროს (ქრონიკული თირკმლის დაავადება, გულის უკმარისობა, ნაწლავის ანთებითი დაავადებები, კიბო) ფერიტინის დონე შეიძლება ნორმალური ან მომატებული იყოს. ასეთ შემთხვევებში უფრო მნიშვნელოვანია ტრანსფერინის სატურაციის შეფასება (<20%).

10. თანამედროვე ინტრავენური რკინის პრეპარატები (მაგალითად, ფერიკარბოქსიმალტოზა და ფერიდერიზომალტოზა) შესაძლებელია დაინიშნოს ერთჯერადად, რაც საშუალებას იძლევა რკინის დეფიციტი სწრაფად, ეფექტურად და უსაფრთხოდ კორექტირდეს ალერგიული რეაქციების მინიმალური რისკით.